Ulay en Marina Abramović 

The Lovers/The Great Wall Walk, 1988

Duur: 90 dagen.

Wellicht is deze wandeling de bekendste wandeling in de kunstgeschiedenis. De wandeling die de beëindiging van de relatie en daarmee ook de samenwerking tussen Ulay en Abramović markeert.

Aanvankelijk (begin jaren ’80) was het plan dat Ulay en Abramović, als ze elkaar weer in het midden op de muur zouden ontmoetten, met elkaar zouden trouwen. Maar na jaren onderhandelen met de Chinese overheid en ze eindelijk groen licht kregen voor hun project ‘The Lovers’, was hun relatie eigenlijk al voorbij.

Wat ik heel sterk vind is dat ze, ondanks dat ze net hebben besloten uit elkaar te gaan, vasthouden aan het concept om naar elkaar toe te lopen, wetend dat dit de laatste keer zal zijn dat ze elkaar zien. Niet in het midden beginnen en dan letterlijk van elkaar weglopen, maar juist naar elkaar toe lopen om afscheid van elkaar te nemen. Dit ontroert mij telkens opnieuw. Beiden zullen voor elkaar veel liefde en intimiteit moeten hebben gevoeld en die tijdens deze barre wandeling door extreem fysieke inspanning opgeheven moesten worden.

Film still: Ulay and Marina vlak voor hun ontmoeting op de Chinese Muur (1988). Foto: publicdelivery.org

Over de wandeling

Abramovic en Ulay startten ieder de wandeling vanaf een ander uiteinde van de Chinese muur.

Abramović begon te lopen aan het oostelijke uiteinde van de muur, bij Shan Hai Guan, aan de oevers van de Gele Zee, de Golf van Bohai, westwaarts lopend. Ulay begon aan het westelijke uiteinde van de muur, bij Jai Yu Guan, de zuidwestelijke periferie van de Gobiwoestijn, oostwaarts lopend.
Na 90 dagen en 1800 kilometer gelopen te hebben, ontmoetten zij elkaar op de muur in Shen Mu, in de provincie Shaanxi, waar hun weerzien 'een ontmoeting om afscheid te nemen' werd.

Binnen de zogenaamde Relation-works die Ulay en Abramović vanaf medio jaren '70 uitvoerden, waarbij ze vaak gebruik maakten van geritualiseerde handelingen, mythologie en oosterse gedachten, vormden natuur, het bewustzijn en de tegenstelling mannelijk-vrouwelijk belangrijke elementen. 'The Lovers: The Great Wall Walk' kan dan ook worden beschouwd als het perfecte einde van het gemeenschappelijke oeuvre - ook vanwege de mythologische en filosofische connotaties van de muur.

De muur wordt ook wel beschouwd als een liggende draak, die volgens de Chinezen een vrouwelijk en een mannelijk deel bezit. Vanuit zijn startpunt in het westen liep Ulay het vrouwelijke deel (hij betrad de draak vanaf zijn staart). Marina begon aan de oostzijde bij de Gele Zee en liep het mannelijke deel (zij betrad de draak vanuit het hoofd).

De wandeling werd door Murray Grigor opgenomen voor de BBC (16mm film, overgezet naar video), wat resulteerde in de documentaire 'The Great Wall: Lovers at the Brink'.

Aanvulling 1

Na elkaar 32 jaar niet gezien te hebben, schuift Ulay onverwachts aan bij de performance ‘The artist is Present’ van Abramović in het MOMA (2010).

Aanvulling 2

Begin 2016 heeft het Nederlands Fotomuseum de tentoonstelling Ulay/Polaroid samengesteld.

Er is ook een bijbehorende publicatie bij gemaakt met veel achtergrondinformatie over de polaroid. Leuk weetje: als je het boek bekijkt als een duimenboekje, dan zie je dat het beeld op de linker pagina, net als een net gemaakte polaroid langzaam tevoorschijn komt.