Lucius Burckhardt

Strollogoly, Spaziergangswissenschaft, Promenadologie

Het plaatje bevat de link naar het fragment zelf. 

(Het helpt wellicht om de (Duitse) ondertiteling aan te zetten)

Op de videostill legt Burckhardt de driehoeksrelatie tussen Politiek, Mens en Omgeving uit, waarbij hij zich afvraagt: Wer plant die Plannung?

Kritisch kijken staat haaks op het onbevangen kijken (zoals ik in mijn filosofisch essay uitleg) en past geheel in de denkwijze van de Zwitserse socioloog Lucius Burckhardt (1925-2003).t die in de jaren ‘80 bij de Gesamthochschule (architectuur, stedenbouw en landschapsplanning) de faculteit voor Spaziergangswissenschaft oprichtte (The Science of Strollology).

''Kijken -dat doen we vaak niet meer...
De wetenschap van het lopen zoekt de plek en de levenden op, probeert de manier waarop we ernaar kijken te herontdekken. Kijken betekent nieuwe perspectieven openen, manieren van kijken uitproberen, onbekende dingen waarnemen, storende elementen blootleggen, fouten maken en jezelf opmerken."  

Lucius Burckhardt

De wandelwetenschap van Burckhardt is gebaseerd op een verzameling (voor)kennis, vooropgezette ideeën of vooroordelen waarmee wij onze omgeving waarnemen. De bewuste wandelaar stelt tijdens zijn wandeling vragen als: waarom zien wij wat wij zien en wat bepaalt de betekenis die wij aan onze waarneming geven? Het blijkt dat deze waarneming vaak berust op basis van beelden die zich in de geest van de waarnemer vormen en al zijn gevormd. Deze voorkennis is een dubbelzinnig hulpmiddel voor kennis: enerzijds herkennen we alleen wat we al weten maar anderzijds belemmert dit een open en onpartijdige kijk op de wereld.

Die Landschaftsfalle, 1993

De klassieke wandeling en onze (romantische) blik op het landschap is sterk beïnvloed door de schilderkunst en later de fotografie en ansichtkaarten. De hedendaagse wandelaar zal bij thuiskomst nog steeds de klassieke landschapselementen benoemen zoals bomen, watervalletjes, groene weilanden, koeien of molens. Niemand zal de fabriek, de elektriciteitsmasten of reclameborden langs de weg benoemen. Burckhardt stelt dat het landschap echter ontstaat door wat mensen ervan maken. En het (wandel)landschap wordt eindeloos gemarkeerd en gecodeerd; van de route naar de parkeerplaats, van de gebods- en verbodsborden tot en met bewegwijzerde routes in het bos. Strollologie gaat dus uit naar die dingen die zich aan onze waarneming onttrekken omdat we ze gewoonweg niet willen zien in ons ideale plaatje. En er zijn waarschijnlijk nog veel van dergelijke latente landschappen verborgen in onze dagelijkse wereld die met smaak ontdekt moeten worden…

Autofahrerspaziergang/ A car drivers' stroll, Documenta 14, Kassel, 1993. Foto: B. Weisshaar.

De autobestuurderswandeling van Lucius Burckhardt in Kassel was een wandeling waarin deelnemers een scherm als een autovoorruit voor zich hielden dat daardoor hun kader en perspectief bepaalde De wandeling ging over waarneming en verkeer waarbij een poging werd gedaan om het verkeersprobleem in relatie tot het ontwerpen van een stad vanuit een autoperspectief te bezien. Volgens Burckhardt was wandelen de "meest natuurlijke" en gemakkelijkste manier om een ​​landschap of een stad te verkennen. We lopen tegenwoordig echter zelden de wereld rond; zelfs als we willen wandelen, stappen we eerst in de auto die ons het bos in of de berg op brengt. Hogesnelheidstreinen brengen steden en regio's dichter bij elkaar en het vliegtuig brengt ons in slechts een paar uur naar verre continenten. We zijn mobiel als nooit tevoren en dat heeft gevolgen voor onze beleving: we zien de wereld in een stroomversnelling. De beelden en ideeën in ons hoofd zijn navenant wazig. Perceptie is gebaseerd op het cinematografische effect van een wandeling…

Meer verdieping vind je hier.