Ik ben gefascineerd door het fenomeen wandelen en in het bijzonder welke invloed wandelen op onze waarnemen heeft.
In onderstaande teksten beschrijf ik kunstenaars voor wie wandelen onderdeel van het kunstwerk is.

 

 


 

Stanley Brouwn

 

THIS WAY BROUWN, 1961 - daarna meermalen uitgevoerd

  

 

 
Stanley Brouwn (1935 – 2017) was een Nederlands conceptueel- en performancekunstenaar van Surinaamse afkomst.

 

 

Eén van de weinige uitspraken die Brouwn tijdens zijn leven over zijn werk deed is:

 

"Alles wat ik ooit gedaan heb en tijdens mijn leven zal blijven doen,

is samen te vatten in één zin: man loopt over de planeet aarde."

 

Lopen is een zekere afstand afleggen tussen een punt a en b. De meter is niet alleen een readymade-idee: zonder onze persoonlijke beleving is het een leeg begrip. ‘Elke meter, millimeter, afstand heeft zijn eigen identiteit.’

Brouwn stelde zichzelf de opdracht om zijn artistiek onderzoek enkel en alleen te richten op de begrippen ‘afstand’ en ‘beweging’. De ervaring van afstand en ruimte/maat was zijn materiaal. Hij was gefascineerd door het verschil tussen de ‘universele’ maat van een meter en de menselijke maat van de voetstap. Daartoe ontwikkelde hij een persoonlijk maatsysteem, gebaseerd op zijn eigen lichaam, waarin hij teruggreep op in onbruik geraakte lokale maateenheden als de voet, de el en de stap. Zo ontstond de sb-voet, de sb-el en de sb-stap waarin sb stond voor Stanley Brouwn. Met een grote strengheid wijdde hij zich aan het meten en noteren van afstanden. Het meten en tellen van stappen was de belangrijkste methode om zich te verhouden tot de plaats waar hij zich op dat moment bevond.

 

 

Brouwns bekendste werk is de serie This Way Brouwn.
Dit werk bestaat uit richtingaanwijzingen die hij tijdens wandelingen aan toevallige voorbijgangers vroeg en vastlegde op geluidsband of in tekening. Deze tekeningen, of schetsen, waarop hem de weg naar een bepaalde plek in de stad werd verduidelijkt, werden (-ook wanneer men alleen een mondelinge uitleg gaf en het vel leeg bleef) nadien voorzien van de stempel “THIS WAY BROUWN”.

 

(In Brouwns ogen een niet wenselijk afbeelding)

 

De strepen en pijlen lijken in het luchtledige te zweven en zijn zonder het originele referentiepunt, Brouwns positie, onbruikbaar. Voor Brouwn zijn echter de beweging van a naar b en de afstand ertussen in zijn kunst van centraal belang: ze maakt het spanningsveld tussen abstracte maatschalen (de metrische schaal) en belichaamde maatschalen, zoals de ‘stap’, tastbaar.
Stappen zetten, meten, in de juiste richting lopen en vooral mentaal afstanden overbruggen. De ervaring zelf moest het kunstwerk zijn. Brouwn staat daarom geen fotografische reproductie van zijn werk toe en musea moeten dit melden; zoals hier (zie onderschrift bij afbeelding).
Brouwn is exemplarisch in het logisch en rigoureus opvolgen van zijn eigen ideeën (en zijn familie ziet hier streng op toe): “Een idee moet geen fysieke gestalte krijgen en kan dus evengoed als tekst geformuleerd worden”. (Interessante gedachte in een tijd als deze!).

 

De kunstenaar die niets over zichzelf kwijt wilde is, door middel van een maatsysteem dat op zijn lijf geschreven is, verankerd in zijn werk. En wie het bekijkt moet wel met Brouwn meebewegen, zij het fysiek of in geest.

 

Hoewel This Way Brouwn zich aandient als een psychogeografische studie van een omgeving, op basis van het gedrag van individuen, geeft ze geen uitzicht op een verhaal. We komen niet te weten wat het traject inhoudt of wat plaatsgevonden heeft tussen plaats a en plaats b. De enige informatie die de titel ons verstrekt is dat Stanley Brouwn een bepaalde afstand heeft afgelegd. De verschillende werken bewijzen dat die opdracht met bepaalde tussenafstanden is volbracht.

 

 

"Een THIS WAY BROUWN is een portret van een miniem stukje aarde. Vastgelegd door het geheugen van de stad: een voorbijganger."

 

Stanley Brouwn

 

 

Aanvulling 1: Bruce Nauman

Ik had dit werk van Bruce Nauman apart willen behandelen, maar voeg het nu als aanvulling toe.
Ik las dat eind jaren zestig Stanley Brouwn begon met het aankopen van een vierkante meter grond in ieder land op aarde.

De vierkante meter staat in dit kunstwerk van Bruce Nauman ook centraal in het werk: Walking in an Exaggerated Manner around the Perimeter of a Square, (Wandelen op een overdreven manier rond de omtrek van een vierkant), 1967-68; choreographed by Meredith Monk.

Bruce Nauman, die aanvankelijk wiskunde studeerde en later de kunst inging, speelt in zijn films en performances veelal zelf de hoofdrol. Het onderwerp is vaak één actie of handeling van de kunstenaar in zijn atelier. Daar mijn inbreng over wandelen gaat, staat dit werk toch te veel van mijn invalhoek af, maar voor het leuk vindt kan hier wat meer lezen over dit werk lezen.

 

Aanvulling 2: Nobutaka Aozaki

Een luchtig, gelijk ogend project, als This Way Brouwn is "From Here to There" (2012 – heden) van de in New York woonde Japanse kunstenaar Nobutaka Aozaki. Het is een on going kunstwerk waarin Aozaki een kaart van Manhattan bouwt op basis van handgetekende aanwijzingen die mensen voor hem maken.

 

Aanvulling 3: Pavel van Houten

Een beetje of-topic, maar in navolging van het meten: Pavel van Houten. Bij hem is het meten (waarde toekennen) een belangrijk onderdeel van zijn werk. Meten lijkt een simpel iets, maar je loopt tegen een heleboel dilemma’s/keuzes aan. Hier beschrijft Pavel het dilemma om de kustlijn bij Cádiz te meten.